x
جستجو در دیاکو
image

طراحی فضاهای آموزشی

طراحی فضاهای آموزشی

ضوابط طراحی فضاهای آموزشی دانشگاهی چگونه است؟

در این مقاله می خواهیم اطلاعاتی در مورد ضوابط طراحی فضاهای آموزشی دانشگاهی به شما ارائه دهیم. ورود به دانشگاه و آموزش عالی، بخشی از زندگی افراد است. افراد مدت زیادی را در این مکان ها سپری می کنند. به همین دلیل ویژگی های ظاهر یک فضای آموزشی باید به گونه ای باشد که دانشجویان را به محیط جذب کند. همچنین نوع طراحی فضای دانشگاه تاثیر زیادی بر دانشجویان دارد. عوامل زیادی در طراحی موثر هستند. پیش از هر چیز باید بگوییم دانشگاه ها فضاهای مختلفی دارند. این فضا ها شامل فضا های آموزشی، اداری، تفریحی و پژوهشی است. در ادامه به توضیح ضوابط و مقررات طراحی در بخش های مختلف خواهیم پرداخت.

ضوابط طراحی فضاهای آموزشی دانشگاهی؛ کلاس ها و اتاق اساتید

از جمله ضوابط طراحی فضاهای آموزشی دانشگاهی در مورد کلاس ها و اتاق اساتید می باشد. کلاس های دانشگاهی باید به صورت مربع یا مستطیل باشد. کلاس هایی که جمعیت کمتری دارند، بهتر است مستطیل باشند. اما کلاس هایی که آمار دانشجویان بالا است، بهتر است به صورت مربع باشند. زیرا اگر به شکل مستطیل باشند، تسلط استاد مربوطه بر دانشجویان کمتر می شود. یکی دیگر از عیب هایی که کلاس های مستطیل شکل دارند این است که دانشجویانی که در انتهای کلاس قرار می گیرند، دید کمتری به استاد خواهند داشت. به همین دلیل بهترین شکل کلاس از نظر فیزیکی، مربعی است.

ضوابط طراحی فضاهای آموزشی دانشگاهی

بر اساس ضوابط طراحی فضاهای آموزشی دانشگاهی، میز استاد باید در محلی مشرف قرار بگیرد. یعنی او باید به تمام دانشجویان دسترسی داشته باشد و دانشجویان نیز بتوانند در هر جای کلاس او را مشاهده کنند. اجزای دیگری چون تخته نیز باید در محلی قرار بگیرد که مشرف به همه ی دانشجویان باشد. بخش دیگری که در طراحی فضای آموزشی مورد توجه قرار می گیرد، اتاق اساتید مربوطه است. این اتاق ها باید به گونه ای طراحی شود که حداقل یک و حداکثر دو استاد در آن فعالیت کنند. همچنین باید میز و صندلی استاد در محلی باشد که به مراجعه کنندگان دسترسی داشته باشد.

ضوابط طراحی فضاهای آموزشی دانشگاهی باید طوری باشد که در دفتر اساتید، چند صندلی برای مراجعان باشد. همچنین محلی برای قرار گرفتن کمد، میز اساتید و میز و صندلی برای مراجعه کنندگان وجود داشته باشد. بر اساس اصول طراحی میز استاد از میز مراجعه کنندگان باید فاصله داشته باشد. نحوه ی چیدمان این اجزا، بسیار مهم است. چیدمان اجزای اتاق باید طوری باشد که از حداکثر فضا استفاده شود و فضای خالی و پرتی در اتاق باقی نماند.

 

 

ضوابط طراحی فضاهای آموزشی دانشگاهی؛ کتابخانه

یکی از مهم ترین بخش های هر دانشگاه، کتابخانه است. بر اساس ضوابط طراحی فضاهای آموزشی دانشگاهی محیط کتابخانه باید کاملا آرام باشد. کتابخانه ی دانشگاه از اهمیت خاصی برخوردار است. زیرا در هر ساعت از روز تعداد زیادی از دانشجویان برای دریافت و یا تحویل کتب مختلف به آنجا مراجعه می کنند. فضای کتابخانه باید به گونه ای باشد که حداقل 1000 جلد کتاب و همچنین  بیشتر از 1000 جلد مجله های مختلف در آن قرار بگیرد. همچنین باید سالن مطالعه برای دانشجویان وجود داشته باشد. توجه داشته باشید که سیستم طراحی کتابخانه عمدتا به طور باز ایجاد می شود. یعنی محل قرار گرفتن کتاب ها و سالن مطالعه یکجا باشد.

ضوابط طراحی فضاهای آموزشی دانشگاهی

بر اساس ضوابط طراحی فضاهای آموزشی دانشگاهی دانشجویان باید به راحتی به کتب مختلف دسترسی پیدا کنند. همانطور که گفتیم، مهم ترین اصل در طراحی کتابخانه ایجاد آرامش برای دانشجویان است. این مورد هم به مصالح به کار رفته در اجزای ساختمان و هم به محلی که کتابخانه در آن قرار گرفته است، بستگی دارد. در کتابخانه باید پارتیشن های مختلف به خوبی قرار گرفته باشند و اجزای آن و طبقات مختلف از هم تفکیک شده باشند. یکی دیگر از نکات مهم در خصوص طراحی فضای کتابخانه این است که باید از حداکثر فضا استفاده کرد. اجزای مختلف مانند قفسه ها و میز کتابخانه باید در جای مناسبی قرار گرفته باشند.

در ضوابط طراحی فضاهای آموزشی دانشگاهی باید نور کتابخانه مناسب باشد. نه آنقدر کم نور باشد که مانع مطالعه ی افراد شود و نه پر نور باشد که موجب آزار دانشجویان شود. همچنین نور خورشید نباید به طور مستقیم در داخل فضا تابیده شود. بهترین جهت برای تابیدن نور خورشید به فضای کتابخانه، از سمت شمال آن است.

ضوابط طراحی فضاهای آموزشی دانشگاهی؛ نور و روشنایی

در ضوابط طراحی فضاهای آموزشی دانشگاهی میزان نور و روشنایی و جهت آن از اهمیت بسزایی برخوردار می باشد. خوب است بدانید معیار اساسی در معماری و طراحی فضای آموزشی، استفاده از نور طبیعی می باشد. اما بهترین نوع آن این است که به صورت تلفیقی استفاده شود. یعنی نور طبیعی و نور مصنوعی به طور همزمان مورد استفاده قرار بگیرد. در عین حال بهترین حالت این است که جهت کلاس به سمت شمال و جنوب باشد. و از ورود نور خورشید به طور مستقیم، جلوگیری شود. زیرا ورود نور مستقیم به کلاس آموزشی، مانعی برای یادگیری دانشجویان محسوب می شود. علاوه بر آن محل قرار گرفتن پنجره در کلاس باید به گونه ای باشد که در هنگام باز یا بسته شدن، مزاحم دانشجویان یا استاد نشود.

طبق ضوابط طراحی فضاهای آموزشی دانشگاهی، فاصله ی بین دو پنجره ی کلاس باید خیلی کم باشد. زیرا در صورتی که این فاصله بیش از حد باشد، در کلاس سایه ایجاد می شود. برای اینکه در کلاس نور خیره کننده و شدیدی وارد نشود، می توان از بازتابنده ی نور استفاده کرد. بازتابنده باید در محل مناسبی در کلاس قرار بگیرد. یکی دیگر از مسائل بسیار مهم و اساسی در این خصوص، مربوط به سیستم تهویه است. همانطور که می دانید در دانشگاه ها اکثر کلاس ها با تعداد بالایی از دانشجویان همراه است. به همین علت یکی از اصول اساسی در آن سیستم تهویه به درستی ایجاد شود تا فضای کلاس برای یادگیری مناسب باشد.

بر اساس ضوابط طراحی فضاهای آموزشی دانشگاهی برای هر کلاس باید پنجره تعبیه شود. این پنجره باید 30 الی 60 درصد از فضای نما را در بر گرفته باشد. کمتر یا بیشتر از این میزان مطابق با استاندارد نیست. به عبارت دیگر می توان گفت برای 15 الی 20 درصد مساحت هر کلاس، فضایی برای قرار گرفتن پنجره ایجاد شود. نکته ی پایانی اینکه تمام اجزا و بخش های یک محیط آموزشی، علی الخصوص دانشگاه ها، باید با یکدیگر هماهنگ باشند. انتخاب محلی برای قرار گرفتن هر یک از بخش ها، هنر معمار و طراح است.

ضوابط طراحی فضاهای آموزشی دانشگاهی